Có một anh chàng có hẹn đi ăn giỗ nhà người bạn ở bên kia núi nên đi tìm thuê một con lừa. Anh ta bắt gặp một con lừa và ngã giá: "Ta muốn đi qua bên kia núi, chỗ ngọn đồi có chong chóng trước trưa ngày mai. Mi đưa ta đi được chứ?"
Ngẫm nghĩ một chút, con lừa trả lời: "Đường khá xa, sẽ không được thong thả đâu. Cho nên giá hơi cao một chút, sáu bao cà-rốt?"
"Được thôi, không thành vấn đề. Ta cũng đang gấp." - Anh chàng trả lời.
Thế là cả hai lên đường. Đường xa, mà lại phải tới đó trước buổi trưa nên con lừa đi cũng nhanh hơn mọi khi. Cứ khi nào cảm thấy mệt, nghĩ tới sáu bao cà-rốt kia, con lừa lại cảm thấy hứng khởi trở lại. Sáu bao cà-rốt đổi cũng hời, bình thường đi nhiêu đó nó chỉ lấy có hai bao thôi, tất nhiên là mọi khi thời gian không gấp rút như vầy. Hơn nữa, mùa đông đang đến, sáu bao cà-rốt đủ cho nó chịu đựng qua được những cơn rét khắc nghiệt cắt da cắt thịt của lão chúa tuyết. Thế là chú lừa ta lại đi nhanh hơn, tạm thời quên đi con đường đá gập ghềnh đang bào mòn những guốc chân của nó và anh hành khách đang ngủ gà ngủ gật trên lưng.
Trời quá trưa một chút, anh hành khách sau một lúc mê mệt chợt tỉnh dậy. Anh nhìn quanh và hỏi con lừa: "Sau mi lại đưa ta đi đường này?"
"Tôi vẫn hay đi đường này mà. Anh cứ yên tâm." - Con lừa đáp.
Anh chàng hỏi tiếp: "Thế trên đường này có cái chợ nào không?"
"Không! Chi vậy?" - Con lừa hỏi lại.
"Ta phải ghé chợ mua ít quà. Mi đưa ta vòng qua đường kia được không? Chỉ vòng một cái thôi mà, cũng không xa hơn đường này bao nhiêu đâu."
Sau một chút đắn đo, con lừa nói: "Thôi được. Từ đây có đường tắt đi qua chợ bên kia. Tôi sẽ đưa anh đi theo đường đó." - có hơi xa hơn tí, nhưng với nó thì nhiêu đó đổi sáu bao cà-rốt vẫn là hời.
Thế là con lừa chở anh hành khách hào phóng của mình đi tắt băng qua một quãng rừng thưa để tới chợ. Tại đây, anh chàng ghé lại mua một số thực phẩm và quà cáp. Sau đó cả hai lại tiếp tục hướng về bên kia ngọn núi.
Khi mặt trời đang thập thò chuẩn bị lẫn vào dưới những cánh rừng bạt ngàn để chạy trốn khỏi một ngày vất vả, nhóm lữ hành một người - một lừa của chúng ta cũng vừa tới bìa rừng. Đây đó ven đường thấp thoáng bóng những căn nhà lợp tranh của những người tiều phu sống dọc theo bìa rừng. Con lừa định bụng sẽ ghé vào môt căn nhà xin ngủ nhờ qua đêm, nhưng anh chàng nói: "Này, phía trước có một cái ngã ba. Rẽ trái sẽ đi vào thị trấn. Ở đó chúng ta có thể thuê được một căn nhà trọ ấm áp qua đêm nay."
"Nhưng giá sẽ cao đấy. Hơn nữa từ đây đến đó cũng mất một canh giờ, lại không thuận đường." - Con lừa nói.
"Không sao, mi đâu phải trả tiền mà mi lo. Ở đó mi cũng có một cái chuồn lót cỏ khô, đỡ hơn ở đây mi phải chịu buộc ngoài trời."
Bị cám dỗ bởi cái chuồn đầy cỏ khô, con lừa gật đầu: "Ừ, thôi được. Ta đi đến đó vậy. Nhưng sáng phải dậy sớm vì chúng ta còn phải quay lại ngã ba trước khi đi tiếp."
Thêm một canh giờ để đến thị trấn, cả hai có một đêm nghỉ ngơi tại một nhà trọ khá sang trọng. Tuy nhiên, chuồng lót cỏ khô không giúp được cho chú lừa của chúng ta lấy đủ sức lực bù cho hai canh giờ bị mất. Nó ráng thức sớm, nhưng cả ngày đi đường mệt mỏi, lại phải đi nhanh hơn mọi khi, khiến cho nó không thể rời khỏi chuồn trước khi mặt trời mọc. Anh hành khách hào phóng thấy nó khá mệt mỏi nên cũng không hối nó, để nó lấy lại sức bước vào chặng đua cuối cùng.
Quay trở lại ngã ba, bị mất hai canh giờ, tính ra thì trên chặng đường cuối này con lừa phải đi nhanh gấp rưỡi ngày hôm qua mới mong tới đích đúng giờ. "Uhm, thôi thì bốn bao cà-rốt, mình vẫn còn lời hai bao. Thôi cố lên." - Con lừa ngẫm nghĩ. Thế là nó và anh hành khách tiếp tục con đường đến ngọn đồi có chong chóng.
Đi được thêm khoảng hai canh giờ với tốc độ tối đa có thể, cả hai đi đến một con suối mà trước kia chỉ là một con suối nhỏ, nhưng sau vài trận mưa trong tháng qua mà giờ trở nên một dòng chảy siết luồn lách giữa những mõm đá nhọn do nước bào mòn. Anh hành khách nhìn dòng nước một cách đầy ngán ngẫm: "Thôi, xuôi xuống hạ lưu một tí có một cây cầu. Chúng ta đi qua cây cầu đó vậy."
"Nhưng mà chúng ta sẽ trễ mất?" - Con lừa nhấp nhõm.
"Chịu thôi. Ta không muốn bị té lên mấy mõm đá kia đâu." - Anh chàng nhăn nhó đáp.
Thế là cả hai lại mất thêm hai canh giờ để vượt qua con suối. Anh chàng giục: "Ta biết mi cũng mệt, nhưng mà mi có thể cố lên chút nữa không? Chúng ta trễ rồi, nhưng không thể để trễ hơn được nữa."
Con lừa phì phò đáp: "Tôi hiểu, tôi sẽ cố vậy."
Tiếp tục đoạn đường còn lại, tuy không nhanh như lúc sáng nhưng con lừa cũng cố hết sức có thể: "Ít ra thì cũng còn sáu bao cà-rốt, đỡ hơn là bỏ công nhọc nhằn gần một ngày rưỡi mà không có bao nào." - con lừa tự động viên mình.
Cuối cùng thì cả hai cũng tới được ngọn đồi có chong chóng, dù là đã quá trưa một tí. Tiệc giỗ cũng đã xong rồi, khách khứa cũng đang chuẩn bị ra về. Con lừa thấy thế cũng lấy làm áy náy nhưng cũng đành chịu. May mà anh hành khách cũng thông cảm nên vẫn trả sáu bao cà-rốt cho con lừa.
(ltvan)
